Định lượng giấy (GSM) là gì? Bảng tra cứu và cách chọn giấy in chuẩn

Khi đặt in ấn phẩm văn phòng hay bao bì, thông số đầu tiên nhà in offset thường hỏi là giấy dày bao nhiêu hay định lượng thế nào. Hiểu rõ định lượng giấy không chỉ giúp bạn nhận được thành phẩm như ý mà còn tiết kiệm chi phí, tránh chọn giấy quá mỏng làm hỏng thiết kế hoặc quá dày gây lãng phí.

Định lượng giấy (GSM) là gì?

Định lượng giấy là khối lượng của một tờ giấy trên một đơn vị diện tích. Trong ngành sản xuất và in ấn, người ta tính theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 536, lấy diện tích chuẩn là 1 mét vuông.

Người ta thường viết tắt định lượng là GSM, xuất phát từ tiếng Anh “Grams per Square Meter” (số gram trên mỗi mét vuông). Đơn vị đo chính thức ghi là g/m2 hoặc gsm. Con số này càng lớn, tờ giấy càng nặng. Trọng lượng giấy quyết định cảm giác cầm trên tay, độ cứng cáp và độ bền của ấn phẩm sau khi in.

Giấy có cùng định lượng GSM thì độ dày có bằng nhau không?

Nhiều người hay nhầm rằng mọi loại giấy có cùng chỉ số GSM sẽ dày bằng nhau. Thực tế, giấy định lượng cao thường nặng và dày hơn nhưng điều này không đúng tuyệt đối khi so sánh các chất liệu khác nhau.

Khối lượng tờ giấy phụ thuộc vào nguyên liệu làm ra nó. Cùng diện tích và trọng lượng, độ dày thực tế sẽ khác nhau tùy vào độ nén, độ xốp của bột giấy và các lớp tráng phủ bề mặt. Bạn có thể hình dung giống như 1kg bông và 1kg gạo: Cả hai nặng bằng nhau nhưng thể tích lại hoàn toàn khác biệt.

Một tờ giấy Couche nén chặt, tráng phủ cao lanh láng mịn sẽ mỏng hơn tờ giấy Ford không tráng phủ, xốp và chứa nhiều không khí, dù cả hai đều có định lượng 150 gsm.

Cách tính định lượng giấy chuẩn xác

Công thức cơ bản để tính định lượng là chia khối lượng của tờ giấy cho diện tích của nó:

GSM = Khối lượng (g) / Diện tích (m2)

Thực tế, để đo thủ công một mẫu giấy, người thợ cắt một miếng chuẩn kích thước 10x10cm (tương đương 0,01 m2) hoặc 10x20cm (0,02 m2). Sau đó, họ đặt mẫu này lên cân tiểu ly. Lấy số gram trên cân nhân lên tương ứng sẽ ra trọng lượng của 1 mét vuông. Hiện nay, các nhà máy còn dùng thiết bị đo chuyên dụng hoặc công cụ trực tuyến để tính nhanh hơn.

Tuy nhiên, môi trường, nhất là độ ẩm không khí, có thể làm kết quả đo sai lệch. Giấy dễ hút ẩm, nên khi để lâu trong thời tiết nồm, tờ giấy sẽ nặng hơn một chút so với lúc mới xuất xưởng.

Để dễ hình dung, lấy tờ giấy A4 làm chuẩn. Diện tích một tờ A4 là 21×29.7cm (tương đương 0,06237 m2). Dựa vào công thức trên, ta tính được trọng lượng của một ram giấy in A4 (500 tờ) như sau:

• Trọng lượng 1 ram A4 70gsm: khoảng 2,18 kg
• Trọng lượng 1 ram A4 80gsm: khoảng 2,49 kg

Định lượng GSM theo từng chất liệu giấy

Mỗi loại giấy có đặc tính riêng và được nhà sản xuất chia thành các dải định lượng tiêu chuẩn để phù hợp với từng kỹ thuật in. Dưới đây là dải định lượng của những loại giấy phổ biến:

• Giấy Ford (60 – 120 gsm): Bề mặt không tráng phủ, hơi nhám nhẹ, bám mực rất tốt, thường dùng làm ruột sổ, giấy tiêu đề.
• Giấy Couche và Couche Matt (80 – 300 gsm): Bề mặt tráng phủ cao lanh láng mịn, bắt sáng tốt, in ra màu sắc tương phản cao.
• Giấy Bristol (180 – 350 gsm): Không tráng phủ, được ép từ nhiều lớp giấy mỏng nên dày dặn và cứng cáp.
• Giấy Ivory (190 – 400 gsm): Cấu tạo một mặt láng mịn để in ấn và một mặt sần sùi nằm bên trong bao bì.
• Giấy Duplex (250 – 500 gsm): Rất cứng cáp, một mặt trắng láng để in hình ảnh và một mặt xám sẫm bồi bên trong, thường dùng làm hộp lớn.
• Giấy Kraft (50 – 280 gsm): Thân thiện với môi trường, dẻo dai, chống rách tốt, có màu nâu hoặc vàng nguyên bản.
• Giấy Crystal (50 – 270 gsm): Một mặt láng bóng như phủ nilon và một mặt nhám.
• Giấy mỹ thuật (180 – 350 gsm): Dòng giấy cao cấp với nhiều kiểu bề mặt (gân, sần, ánh kim) và màu sắc, dùng cho các ấn phẩm nghệ thuật.

Kinh nghiệm chọn định lượng giấy theo ấn phẩm in

Chọn đúng định lượng không chỉ tiết kiệm tiền mà còn giúp ấn phẩm bền đẹp hơn. Tùy theo mục đích sử dụng, bạn có thể tham khảo các mức sau:

• Từ 35 – 85 gsm: Giấy mỏng, hơi nhìn xuyên thấu, chủ yếu dùng cho ấn phẩm đọc một lần hoặc viết tay như báo, vở mỏng, hóa đơn (giấy carbonless).
• Từ 90 – 120 gsm: Giấy tiêu chuẩn, đủ cứng và chống lóa, dùng nhiều trong văn phòng như tiêu đề thư, catalog mỏng, giấy A4.
• Từ 120 – 180 gsm: Giấy trung bình, khó nhìn thấu sang mặt sau, thích hợp làm ấn phẩm quảng cáo như poster, in tờ rơi, brochure.
• Từ 200 – 300 gsm: Giấy dày, giữ phom tốt, dùng làm bìa sách, kẹp tài liệu, vỏ hộp thuốc mỏng và túi giấy.
• Từ 350 – 450 gsm: Giấy siêu dày, đanh cứng, dành cho những ấn phẩm cần độ sang trọng và độ bền cao như card visit, thiệp mời, hồ sơ năng lực, đây cũng là mức định lượng lý tưởng để thực hiện ép kim ép nhũ hoặc dập nổi mà không lo giấy bị cong vênh
• Nhóm thùng carton: Tùy vào yêu cầu chịu lực, thùng 3 lớp thường dùng định lượng 150 – 200 gsm, loại 5 lớp từ 250 – 400 gsm, và thùng 7 lớp chở hàng nặng sẽ dùng giấy trên 500 gsm.

Cách kiểm tra định lượng giấy thực tế

Khi nhận hàng từ nhà in, mắt thường rất khó phân biệt hai mức định lượng gần nhau (ví dụ 200gsm và 250gsm). Để kiểm tra, người trong nghề thường kết hợp cả công cụ đo và nhìn sờ trực tiếp.

Với công cụ chuyên dụng, cách thứ nhất là dùng thước kẹp panme đo độ dày, rồi đối chiếu với bảng thông số của nhà máy để suy ra trọng lượng. Cách thứ hai chính xác hơn là cắt đúng một miếng 10x10cm (0.01 m2) và đặt lên cân tiểu ly.

Để kiểm tra nhanh, người thợ thường soi tờ giấy trước đèn mạnh xem ánh sáng lọt qua nhiều hay ít. Cùng một chất liệu, giấy định lượng cao hơn sẽ cản sáng tốt hơn. Ngoài ra, họ còn búng nhẹ vào mép giấy để nghe âm thanh, cảm nhận độ đanh và độ đàn hồi để đoán độ dày.

Bạn cần lưu ý rằng quá trình sản xuất giấy luôn có sai số. Tiêu chuẩn hiện hành cho phép mức sai lệch từ ±3% đến ±5%. Nghĩa là một lô giấy 100gsm có thể đo thực tế ra 96gsm hoặc 104gsm. Chênh lệch này do độ ẩm môi trường hoặc do máy móc phân bổ bột giấy, được xem là bình thường chứ không phải nhà in thiếu định lượng.

Tối ưu chi phí và chất lượng ấn phẩm qua định lượng giấy

Định lượng giấy ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng in, độ bền của ấn phẩm và cả quá trình gia công sau in. Giấy quá mỏng thường bám mực kém, dễ thấm mực sang mặt sau, làm màu sắc thiếu ổn định và nhanh phai. Ngược lại, giấy có định lượng cao hơn giữ mực tốt, giúp hình ảnh sắc nét, màu lên chuẩn và bền màu hơn. Chẳng hạn, với các thiết kế có nhiều mảng màu đậm, sử dụng giấy dưới 100gsm dễ xảy ra hiện tượng thấm mực, nhăn giấy, trong khi giấy dày hơn sẽ cho chất lượng in ổn định hơn.

Ngoài ra, định lượng giấy còn quyết định cách gia công sau in chẳng hạn với các ấn phẩm cần gấp như brochure, thiệp mời hay hộp giấy, nếu sử dụng giấy từ 200gsm trở lên, bắt buộc phải cấn tạo nếp trước khi gấp. Bỏ qua công đoạn này có thể khiến mép giấy bị gãy, lớp màng cán nứt hoặc mực bong tróc tại đường gấp, làm giảm tính thẩm mỹ của sản phẩm.